Hükümetin Çek Yasa Tasarısı`nda yapacağı değişiklikle tarafların uzlaşması halinde ceza erteleme yoluna gitmesi, iş dünyasında `Artık malı karşılığında çek alan, yıllarca borcun ödenmesini mi bekleyecek?` tartışmasına neden oldu.
Hükümetin Çek Yasa Tasarısı`nda yapacağı değişiklikle tarafların uzlaşması halinde ceza erteleme yoluna gitmesi, iş dünyasında `Artık malı karşılığında çek alan, yıllarca borcun ödenmesini mi bekleyecek?` tartışmasına neden oldu. Uzun zamandır Çek Yasası`nın çıkmasını bekleyen reel sektör temsilcileri, çek nedeniyle verilen hapis cezalarının kaldırılmasını isterken, ceza ertelemenin borcunu ödemekten kaçan kişiler için `kaçırılmaz bir fırsat` yaratmasına da engel olunmasını istiyor.

Yasa değişikliği, çek suçlarından hapis yatanlar için yeni bir dönemin başlangıcı sayılırken, iş dünyasının tepe noktalarında yeni bir tartışmanın da fitilini ateşledi. AKP Grup Başkanvekili Nurettin Canikli, önceki gün yaptığı açıklamada, Adalet Komisyonu`nun gündeminde bulunan ve bayramdan sonra çıkartılması hedeflenen Çek Yasa Tasarısı`nda `af mahiyetinde olmayan` bir değişiklik yapacaklarını söyledi. Çek Kanunu`na muhalefetten hapis cezası çeken 2 bin 116 kişi için yapılan düzenlemeye göre, tarafların karşılıklı rızasıyla vadesinde ödenmeyen borcun belirli vadelerde ödenmesi konusunda anlaşması halinde yürütülen kovuşturma, soruşturma ve cezanın infazı ertelenecek. Anlaşma sağlanamaması halinde ise yasa ile borçluya belli bir sürede borcunu ödeme imkânı verilecek. Borcun ödenmemesi halinde borçlu yeniden cezaevine girecek.



İş dünyasının önde gelen isimleri ise, hükümetin bu manevrasının `popülist` bir yaklaşım olduğuna ve hapis cezası ertelemenin ticaret hayata ciddi zarar verebileceğine dair kaygılarını dillendirmeye başladı. Edinilen bilgilere göre, iş dünyasının bu kaygılarını haklı bulan Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan da, Adalet Komisyonu`nda görüşülen yasa tasarısında değişiklik yapılması için harekete geçti. Daha önce çek nedeni ile hapis yatılmasını doğru bulmadığını açıklayan Babacan`ın, ekonomi dünyasının taleplerini tasarıya yansıtmak için çalışacağı belirtiliyor.

Orta Anadolu Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği ve Dalgakıran Kompresör Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Dalgakıran, bir sefere mahsus olarak `ceza ertelemesi` uygulaması yapılabileceğini belirterek, `Ancak bu ticari hayatımızdaki sorunlara çözüm getirecek bir uygulama değil. Bizim yasalarımızda iyi niyetli olanlar cezalandırılıyor, kötü niyetlilere ise müdahale edemiyorsunuz. Ekonomik krizden dolayı zor duruma düşmüş ve çekini ödeyememiş insanlara bir şans tanınması doğru. Ama bunu bilinçli olarak yapanlara karşı yapılabilecek bir şey yok` diye konuştu. Devletin söz konusu kendi alacakları olduğu zaman şahin kesildiğini ifade eden Dalgakıran, `Bu uygulama ile malı satanın alacağı neredeyse 4 yıl gecikebilecek hale geliyor. Şirketlerin de mal satarken güvenilir olanlara yönelmesi gerekiyor. Aşırı rekabetten dolayı bazı firmalar ciddi riskler alarak mal satıyor. Bu da ticari rekabeti zedeliyor` dedi.



Mevcut durumda çeki verenin de alanın da mağdur durumda olduğunu vurgulayan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği(KOBİDER) Genel Başkanı Nurettin Özgenç de `Elbette art niyetli hareket edenler vardır ve bunlar bir şekilde tespit edilip cezalandırılsın. Fakat hapis cezası sorunu çözmez. Bankalar, çek verirken bakkalla grosmarketi aynı kefeye koymamalı. Nasıl kredi kartı limitini verirken birine 1000 TL, birine 10 bin TL veriyor, çek konusunda da böyle olmalı` dedi. Özgenç, birçok KOBİ`nin kriz döneminde zor duruma düşüp çek borçlarını ödeyemediğini hatırlatarak, `Bu insanlarımızın borcunu ödemesine fırsat verilmelidir. İnsanları hapse doldurmanın bir anlamı yok` şeklide konuştu.

Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu(TUSKON) Başkanı Rıza Nur Meral ise Çek Yasası`nı desteklediklerini vurgulayarak, `Dürüst, borcuna sadık tüccarla, kötü niyetli tüccarın farkının olması lazım. Olağan dışı bir dönemden geçerken, bu tür uygulamaların yararlı olacağını düşünüyorum. Çek, Türkiye`de çok önemli bir ticari enstrüman. Tedbirli tüccar da bundan sonra borçlusu iyi tahlil etmeli` değerlendirmesinde bulundu.



Öte yandan, çek mağdurları da yasa değişikliğinin sorunların çözümüne katkı sunmayacağını düşünüyor. Çek nedeni ile hapis cezası yatanların yakınları tarafından kurulan www.cekmagdurları.com sitesinin kurucusu Emre Birsel, `Türkiye`de herkesin borcu var. Borcu olmayan kimseyi bulamazsınız. Ama neden sadece çek borcu olana hapis cezası uygulanıyor, anlamak mümkün değil` dedi. Hükümetin 1,5 yıldır Çek Yasası`nı çıkarmaya uğraştığını hatırlatan Birsel, `Artık kimseye güvenimiz kalmadı. Erteleme kararı ile insanların ağzına bir parmak bal çalıyorlar. Bu insanlar her şeyini kaybedip, hapse girdi. İki yıllık bir sürede tüm işlerini toparlayıp, borcunu ödemesi mümkün mü? Biz borç ödenmesine değil, borcun hapisle cezalandırılmasına karşıyız` diye konuştu.


Refersans

Ali Babacan, ceza erteleme teklifine destek verdi

Ali Babacan, “Çeki ödemedin diye hapis olmaz” dedi, çek yasasında alacaklının rızası koşuluyla ceza erteleme teklifine destek verdi. Halen hapiste olan 2 bin 116 çek mağduru alacaklısı rıza gösterirse hapisten çıkabilecek.



Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, hükümetin 2010 başında yasalaştırmayı planladığı Çek Kanunu’yla ilgili son noktayı koydu. Babacan’ın başkanlığında yürütülen bir dizi toplantının sonunda tasarıda çek mağdurlarını kurtarmaya dönük bir düzenleme de yer aldı. Buna göre, halen cezaevinde bulunan 2 bin 116 çek mağduru hapisten çıkabilmek için “alacaklısının gönlünü almak” zorunda.




Babacan’ın çek tasarısıyla ilgili çalışmada “Çek ödemedin diye hapis olmaz” yönünde tavır koyduğu, bunun üzerine yasada “karşılıksız çekten zarar gören alacaklının rızası koşuluyla ceza erteleme” düzenlemesinin gündeme geldiği öğrenildi. Karşılıksız çek verdiği gerekçesiyle halen hapis cezası çekmekte olan 2 bin 116 kişi ve her an bu nedenle cezaevi korkusu yaşayan binlerce esnaf için müjde olacak düzenleme “hakları haleldar olanların haklarının tazmin edilmesi” koşuluna bağlanıyor. Taraflar, çekten kaynaklı borcun ödenmesi konusunda bir anlaşmaya varamazlarsa devlet müdahele ederek borcun ödenmesi için belli bir süre tanıyacak. Bu sürenin 16-18 ay olması düşünülüyor.

Borçlu, alacaklıyla yaptığı anlaşmaya sadık kalmazsa, ertelenen soruşturma ve ceza kaldığı yerden devam edecek. Borcunu ödemeyen çek keşidecisi yeniden hapse girecek. Bu nedenle düzenleme, “af” kapsamında sayılmıyor.

Diğer taraftan tasarının hemen Meclis’e sevk edilmesi ve öncelikli tasarı olarak görüşülmesi benimsendi. Tasarının Meclis’e sevkedildiği tarihten önce savcılığa intikal etmiş dosyaların yeni düzenlemeden yararlanması üzerinde durulurken, bu tarihin “1 Aralık 2009’dan önce...” şeklinde belirlenebileceği belirtildi. Bu tarihin suistimallare engellemek için düşünüldüğü öğrenildi.



Ekim itibariyle ödenmeyen ve dava konusu yapılan çek sayısı 240 bin. Halen karşılıksız çekten 2 bin 116 kişi hapiste. Bu sayının yüzbinleri bulacabileceği belirtiliyor. 

Vatan

Çekleri karşılıksız çıktığı için cezaevinde bulunan 2 bin mağdura umut ışığı yandı. Mağdurlara, borçlarını ödemek için 1,5 ya da 2 yıl ek süre verilecek ve ödemeleri durumunda cezaları şartlı olarak affedilecek. Ödememeleri durumunda ise tekrar cezaevine girecek. Çekleri karşılıksız çıktığı için 8 bin kişinin cezaevine girme ihtimali bulunduğu belirtiliyor. Başbakan Erdoğan, MYK toplantısında çek mağdurlarını gündeme getirdi. Erdoğan, gerekli düzenlemelerin bir an önce düzeltilmesini istedi.

TARİH BELİRLENECEK

Çek Yasa Tasarısı şu anda TBMM Adalet Komisyonu'nda bulunuyor. Bu konudaki tarih belirlendikten sonra bu konuyla ilgili bir önergeyle bu tasarıya ekleme yapılacak. Tasarı Kurban Bayramı'ndan hemen sonra Meclis gündemine getirilecek. Tasarının 10 Ocak ile Yılbaşı arasında yasalaşması bekleniyor.
 

NOT:SAYIN BEHÇET GÜNGÖR İLE YAPILAN TELEFON GÖRÜŞMESİNDE TARİHLERİ
10 ARALIK 2009 İLA 31 ARALIK 2009 OLARAK DÜZELTMİŞTİR


http://yenisafak.com.tr/Ekonomi/Default.aspx?t=25.11.2009&i=225239

Cezaevleri doldu, Bakanlık yeni cezaevi arayışına girdi. Cezaevlerinin kapasitesini arttırmak için iki formül üzerinde çalışılıyor.

"ÇEK yasası" olarak bilinse de asıl adı "Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki  Kanun..."
Uzun süredir de yasama, yargı ve yürütmenin başını  ağrıtıyor.
Nedeni de 4 yıl önce yenilenen Türk Ceza Kanunu (TCK)...
Çünkü  TCK'nın 5'inci maddesine, "Bu kanunun genel hükümleri, özel ceza kanunları ve  ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkında uygulanır" hükmü konuldu.
Hukuk  dilindeki anlamı açıktı.
Özel ceza kanunları ve ceza içeren kanunlar, TCK'ya  uyumlu hale getirilecek.
Çek Kanunu'nun TCK'ya uyumu bir türlü yapılamadı, 1  Ocak 2009'da süre doldu.
Çek Kanunu'ndaki cezaların karşılığı kalmadı, toplu  af gibi bir durum ortaya çıktı.

TOPLU AF GİBİ

Sakarya, Bilecik,  Şişli'nin de arasında bulunduğu bazı mahkemeler, ceza ortadan kalktığı için  karşılıksız çekten hapis yatanları tahliyeye başladı.
Hükümet önüne geçilmesi  için yargıdan destek istedi.
Bazı mahkemeler tahliyeye uymadı ve Yargıtay'dan  görüş bekledi.
Yargıtay da mahkemelere yazı göndererek, tahliyeleri  durdurmalarını istedi.
Bunlar olurken de hükümet Çek Yasası'nı hazırlayıp  Meclis'e yolladı.
Bugüne kadar yasa ile ilgili olarak çok şey yazılıp  çizildi.
Adli para cezasını idari para cezasına çeviren bir düzenleme  getirilmesi önerildi.
Yasa tasarısının daha "Genel Gerekçe" kısmında adından  söz edilen "Vadeli çek" ifadesinin de iktisat dilinde ne kadar yanlış olduğu,  vadenin ancak senet veya bonoda olabileceği anımsatıldı.

YARGITAY: ADLİ  DEĞİL, İDARİ CEZA

Nitekim bu eleştirilerin hemen hepsi Yargıtay'ın yasa  üzerindeki görüşüne de yansıdı.
Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker imzasıyla  hafta sonu Adalet Komisyonu Başkanlığı'na gönderilen yazıda eleştirilere hak  veren ifadeler yer aldı.
Çekin vadeli olarak düzenlenemeyeceği belirtilirken,  Yargıtay bir noktanın daha altını çizdi:
"Karşılıksız çek suçları, gerçek ve  tüzel kişilerin ticari ilişkilerinden kaynaklanan ve edimin yerine getirilmesine  yönelik yaptırımları içermektedir. Bir ticari ilişkiden kaynaklı borcun yerine  getirilmemesi ve suç olarak tanımlanması mümkün görülmemektedir. Karşılıksız  çıkan çek nedeniyle milyonlarca şikâyet ve soruşturma sonucu kamu davası  açılmaktadır. Bu durum Cumhuriyet savcılarının ve mahkemelerin ağır iş yükü  altında kalmasına sebebiyet vermektedir."
Başkan Gerçeker bu tespiti  yaptıktan sonra önerilerini şöyle duyurdu: "Bu nedenle çekin karşılıksız çıkması  ile ilgili sorumluluk; suç olmaktan çıkarılarak, idari para cezasına ve/veya  idari tedbiri gerektiren bir kabahat olarak düzenlenmelidir."

1900  MAHKUMDAN 1500'Ü ÇIKACAK

Oysa mevcut yasa tasarısı, karşılıksız çek veren  kişi hakkında, her bir çekle ilgili olarak 1500 güne kadar "adli para cezası" da  öngörüyor.
Ancak karşılıksız çek bedelini ibraz tarihinden itibaren işleyecek  faizle birlikte ödeyen kişi hakkında da soruşturma veya cezai işleme gerek  kalmıyor.
Yargıtay'ın adli para cezasını, idari para cezasına çevrilmesini  talep ettiği yasa tasarısı Adalet Alt Komisyonu'nda dün masaya  yatırıldı.
Çalışma arasında Başkanvekili Hakkı Köylü ile sohbet  ettik.
Köylü, düzenleme ile hem mahkemelerin, hem de dolandırıcı olmadığı  halde ekonomik nedenlerle hapiste yatan kişilerin rahatlayacağını belirterek şu  bilgiyi aktardı:
"Konunun uzmanlarına göre şu an 1900 civarında kişi  karşılıksız çek nedeniyle hapis yatıyor. Yetkililerin bize bildirdiğine göre  tasarı yasalaştığı anda bunun 1500'ü hapisten kurtulup, özgür  kalacak."

70 BİN DAVADAN 50 BİNİ DÜŞECEK

Hakkı Köylü,  mahkemelerdeki devam eden iş yükünün de düşeceğini anımsattı.
Yine yapılan  hesaplamalara göre karşılıksız çek dolayısıyla mahkemelerde görüşülmekte olan  dava sayısı 70 bin civarında.
Tasarı yasalaştığı anda 50 binden fazla davanın  da düşmesi bekleniyor.
Komisyon Başkanvekili'nin Yargıtay'ın da önerisi  kapsamında bu aşamada verdiği bir örnek dikkat çekiciydi:
"Şirketin borcuna  karşılık, şirket çekinin altını imzalayan çalışan hapis yatıyor; borcun sahibi  patron dışarıda keyif sürüyor. Veya çalışsa borcunu ödeyecek ama hapisten  çıkamıyor. Bunların önüne geçilecek."
Yasa bazı olumsuzlukları gidermesi  açısından olumlu.
Ancak, bünyesinde "vadeli çek" ibaresi kaldıkça sorunu daha  da büyütür.
Zaten sayısı milyonlarla ölçülen karşılıksız senetlerin yerine  tüm iktisat kuramlarını altüst ederek "vadeli çek" adı altında çekler  kullanılıyor.
Peki senet gibi kullanılan bu çek sistemi çöktüğünde yerine ne  konulacak?
Yarın bankacılık sisteminde yaratacağı erozyon nasıl giderilecek?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu’nun gündemindeki Çek Yasa Tasarısı için Adalet Bakanlığı’nda yeni çalışma başlatıldı.

Bakanlık, anlaşma ve taksit olmak üzere iki seçenek geliştirdi. Öncelikle karşılıksız çek verip hapse düşen alacaklının anlaşması istenecek. Alacak ödeme planına bağlanırsa suçlu hapisten çıkacak. Borcunu 1 yılda ödemek üzere takside bağlayan da tahliye edilecek. Hükümetin, Çek Yasa Tasarısı üzerindeki çalışması ile cezaevindeki 2 bin dolayındaki mahkuma tahliye yolu açılacak.

Çek suçundan mahkum olan kişi, borcunu 1 yıl içinde ödemek üzere takside bağladığı halde taksitleri aksatırsa veya ödemeyi tamamlamazsa, yeniden cezaevine girecek. Bu formülleri, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan da inceleyecek. Hükümetin hazırladığı metin daha sonra Adalet Komisyonu’ndaki tasarıya eklenecek. Yasanın yeni yılda çıkabileceği ifade ediliyor. Tasarının, bütçe görüşmelerinin ardından gündeme gelmesi bekleniyor. Çek suçları nedeniyle yerel mahkemelerde 400 bin dolayında kişi hakkında, 1 milyona yakın dosya bulunuyor. Yargıtay’da ise 45 bini dairelerde, 70 bini Yargıtay Savcılığı’nda olmak üzere 115 bin dosya görüşülmeyi bekliyor.

Hapis tümüyle kalkmıyor

Son aşamaya gelen düzenlemede hapis cezasının tamamen kalkması söz konusu değil. “Hapis cezası kalkarsa çeke güven azalır” diyen hükümet yetkilileri, ekonominin zarar görmemesi amacı ile hapis cezasının muhafaza edileceğini belirtti. Yani karşılıksız çek kesene hapis yolu yine görünecek. Ak Parti’nin üzerinde çalıştığı formül, çek nedeniyle hapiste yatan herkese tahliye yolunu açarken, düzenlemede ilk formül, borçlu ve alacaklıların anlaşması.

Hazırlanan yasa taslağına göre, borçlu ile alacaklının vekilleri aracılığı ile veya doğrudan irtibat kurmaları sağlanacak. Anlaşarak belli bir ödeme planı oluşturulacak ve borçlu taraf hapisten çıkacak. Diğer seçenek, anlaşma olmaması halinde devreye girecek. Buna göre, borçlu hapisten çıkacak ama ödeme yapması için 1 yıl süre tanınacak. Bu sürede, borçların ödenip ödenmediği takip edilecek. Her iki durumda da ödeme gerçekleşmezse borçlu yeniden hapse atılacak. Karşılıksız çek nedeniyle 2009 yılının ilk 7 ayında açılan dava sayısı 159 bini aşmıştı.